Evet, neden kuksa?
Eylem bey'in sorusu aslında bir akıl oyunu gibi harika bir soru. Teşekkür ederim bu başlığı açtığı için.
Öncelikle cevabım; İhtiyaçtan ve zorunluluktan.
Tüm toplumlar, hayatlarını devam ettirebilmek için çevrelerinde buldukları, en bol ve en kolay ulaştıkları malzemeleri kullanmak zorundalardır. Ormanda yaşayan bir halk kıyafetlerini, el aletlerini, barınaklarını, besinlerini ormanın ürünlerinden ve bölgenin madenlerinden üretir geliştirir. Aynı şekilde bir tundrada yaşayan halk da, çölde yaşayan halk da denizin ortasındaki bir adada yaşayan halk da çevresindeki materyali aklı ile birleştirip hayatını devam ettirecek ve kolaylaştıracak malzemeye dönüştürür.
Gelelim kuksa ya...
Kuksa denilen bardak ya da kap Finlandiya yerlileri tarafından kullanılmış ahşap bir gereçtir. Malzemesi bölgede bolca bulunan huş ağacı ya da akçaağaç gövdesinde doğal olarak oluşan bir yumrudur. Ağacın bir başka yeri kullanılmaz. Nedenine gelince, ağaç gövdesi doğrusal liflerden oluşur ve bu lifler ağacın büyüme yönünde devam eder. Buna ağacın suyu denir. Bu yumru ise doğrusal olmayan, karmaşık bir lif yapısındadır ve bu nedenle sert ve çekme gerilme direnci yüksektir. Suyla temasında sızdırmazlığı yüksektir ve kuruduğunda karışık lif yapısından dolayı çatlamaz. Bu birinci özelliğidir.
İkinci özelliği sıcak sıvıyı uzun süre sıcak tutar ve içerken elinizin, dudağınızın yanmasını engeller çünkü ağaç kötü bir iletkendir. O soğuk iklimde metal bir bardak kullanmak en mantıksız iştir. Gerçi sıcak iklim için de geçerli bu. Sıcak bir çay içerken metal bardağa dudağınızı ne kadar değdirebildiğinizi bir düşünün.
Ahşap sağlam bir malzemedir. Düşürseniz de kolay kırılmaz, hele ki böyle bir yumrudan yapılmışsa çok zayıf bir ihtimaldir yarılması. Kolay işlenir, bir bıçakla veya yakarak içini kolayca oyabilirsiniz. Kolayca ulaşabileceğiniz bir malzemedir. Bu da işin zorunluluk tarafı.
Metal bir bardak yada cam bir bardak yada toprak bir bardak yapmak Finlandiya gibi bir bölgede ne kadar mümkün olabilir ki. Malzemeyi bulsanız bile göçebe bir halde yaşadığınızı göz önüne aldığınızda bunun için gerekli olan ortamınızın olmayacağını tahmin edersiniz.
Modern çağda, outdoor sektörü hızla gelişiyor ve ilk zaamanlarındaki ruhtan gittikçe uzaklaşıyor. Bazen işin içine teknoloji giriyor, basen de popülerlik dolayısı ile farklı malzemelerle bir takım ekipmanlar üretilip pazara sunuluyor. Geçen ay av fuarında bir firmanın sattığı kuksaları gördüm. Ahşabı özel bir plastikle kapladıklarını söyledi satan arkadaş. Fiyatı da 60 70 lira gibi birşeydi. İşte popüler kampçıiığın sonucu böyle bir pazar oluşuyor.
Benim kullandığım kaplar şöyle birşey. Akasya ağacından yapılma, lif yapısı gayet yoğun. Resmi eklemeye çalışacağım.
İlla ki huş ağacı mı olmalı? Bence evet. Bizim ülkemizde yetişen ağaçlarla bu iş pek sağlıklı olmaz. Çam veya kavak kullanılamayacak kadar yumuşaktır ve sıcak suda ağacın lezzetini alırsınız. Salkım Söğüt ağacı olabilir. Onda da yumrular olur gövdede. Ama ağacın gövdesinden oyacaksanız liflerin dikine değil enine olacak şekilde işlemelisiniz.
35 Yanıt
8648 Gösterim