Eğeden üç bıçak

[sefaçabuk]

Çok iyi bir yöntemmiş, Necdet abi D3 malzemeden ( 6mm) bir bıçak yaptı, yakında paylaşır, söyleyeyimde hemen denesin Usta bu teoriye göre şu bıçak http://www.bicaksanati.com/forum/firindan-yeni-cikti-(eserlerimiz-galerisi)/egeden-bicak/ 30 derece esnemeli mi

[ratbertovich]

5-6mm çeliği 30 derece esnetmek için bayağı babayiğit biri lazım... Şimdi anladım Sefa hocamın "boru" sorusunu, yoldan kayıp kuvvetten kazanç = kaldıraç

[deserteagle]

Boru sırf ondan değil, en azından bana göre... Çelik avucunun içinde parçalanıp avucunu da parçalayabilir. Nereden kırılacağını bilemezsin.

Alında çelik birden fazla yerden parçalanıp şarapnellerini sağa sola saçabilir. O nedenle bıçağı kırmaya çalışmadan önce bezle sarmakta fayda var.

Aselsan'cılar bir roketin üretimin yaptıkları devre kartını üretimden sonraki saatlerde özel yöntemlerle yaşlandırıp öyle test ederlerdi. Bu da "Bir yıl yaşlanınca hata çıkıyor mu?"yu test etmekle eşti. Yani "Bir yıllık zorlanmayla bozulmayan sonra bozulur mu?" şeklindeki koşullu olasılık önermesi...

Tabi ben yine de pek sevmedim testi. İlla böyle bir test yapmam gerekse aynı koşullarda ikincisini yapıp onu test ederdim herhalde.. Neblim bilemedim şimdi... Heisenberg'in belirsizlik prensibi kafamda fazla yer etti.

[sefaçabuk]

esasen bu konuda su verdikten sonra bıcakta tane büyümesinin olup olmadığını görmek için kırmadan öğrene bilirmiyiz cünkü okadar emek verip sonradan emeğin cöpe gitmesi pek hoş olmuyor bunun bir kolay yolu olmalı ama nedir

Eğer tane büyümesi ( yada kaba taneli doku) oluşmuşsa çok yüksek bir olasılıkla su verme işlemi sırasında bu doku stresi taşıyamayıp bir yada bir kaç yerinden çatlayacaktır, yine çok yüksek bir olasıkla siz yüzeyi temizlediğinizde bunları görürsünüz. Daha uzun ve yapma şansımızın pek olmadığı bir başka yöntemde, aynı malzemeden ilave bir test parçası hazırlayarak tüm işlemi onada uygulayıp mikroskop altında denetleme yapmak vs.
Bu konuya benim yaklaşımım biraz farklı. Çelikte kalınlık arttıkça yapacağınız işlemlerde lineer gitmez logaritmik gider. Örneğin çapı 10 mm olan bir çeliğin kesiti 78.5mm kare gelirken kalınlığı sadece 3 mm arttırdığınızda alan 132.6 mm kare gelir. Söylemek istediğim öyle her bıçağı yaptıktan sonra mengeneye bağlayıp eğmeye çalışmak bana göre uygun bir yöntem değil. (Esneme konusunda daha önce tartışmıştık) bu durumda yaptığımız ince bıçakları esnetip kalınları da esnetemeyeceğimiz göre, böyle bir testin de ne derece sağlıklı olduğunu söyleyebiliriz. Kladıki bir bıçağın görevi temel olarak kesme ve koparmadır, hepimiz bir çok konu başlığı altında benzer şeyler yazmıştık zaten, bir bıçağı manivela niyetiyle kullanmak bıçağın yapısına uygun bir işlem değil, o zaman testini neden böyle yapıyoruz

[emrekipmen]

Sefa ustam tabii ki 6 milimlik bir bıçağı 30 derece esnetmeye filan çalışmıyorum, en fazla 2 milimdir benim esnettiğim yerdeki kalınlık. Sonuçta bu ince endamdaki bıçaklar her halukarda ağır kesme işinde bile belli bir miktar esneyecektir, bir büyük hayvanı yüzer-temizlerken (av bıçakları için konuşuyorum tabii ki) esneme belki 20-30 dereceyi bulabilir. Bu yüzden bunu deniyorum. Mutfak bıçaklarında da aynı durum olabiliyor, mesela hindi keserken şef bıçağı oldukça esnemek durumunda kalabiliyor aşçının beceriksizliğine bağlı olarak.

Ancak bir de teorik bir soru sorayım:
iki ayrı çelik parçasını 20 santim kestik, biri 3 mm diğeri 6 mm, ikisi de aynı şekilde sertleştirildi ve menevişlendi. Sonra kırana kadar büktük 10 cmden tutturup, ikisi de teorik olarak aynı açıda kırılmalı mı? Boyutlar birebir aynı....

[sefaçabuk]

Usta sen "bıçaklarıma böyle yapıyorum" deyince yazma gereği hissettim.
Teorik soruya araştırmadan hızlı yanıt vermek gerekirse benim yanıtım şimdilik hayır, aynı açıda kırılmaz.

[emrekipmen]

Şimdi düşündüm de haklısın ustam. mantıken kırılma açısı kesitin karesiyle filan ters orantılı olsa gerek...

[deserteagle]

Kalınlık arttıkça aynı açıda bükmenin etkisi fazlaca dramatik oluyor. Çeliğin iç ve dış yüzeyinde gözlenecek olan boyca değişim anladığım kadarıyla belirleyici etmen. İnce çelik kalına göre güvenli biçimde daha çok bükülebilir diye yorumluyorum.

Geçende daha kalın bir çelikten yaptığım yayı kırınca gördüm. 

[emrekipmen]

esasen bu konuda su verdikten sonra bıcakta tane büyümesinin olup olmadığını görmek için kırmadan öğrene bilirmiyiz cünkü okadar emek verip sonradan emeğin cöpe gitmesi pek hoş olmuyor bunun bir kolay yolu olmalı ama nedir

Aslında en basit yöntem pirinç çubuk yöntemi, eğer güzel menevişe rağmen hala pirinç testinde çentik bırakarak bozuluyorsa ağız, büyük ihtimal tane büyümesi söz konusudur. Sonuçta zaten tane büyümesine en fazla maruz kalacak yer özellikle kömür veya meşale ortamında ağız gibi ince bölgelerdir. Ağız pirinç testinden geçiyorsa tamamdır.

Bu arada ben bıçakları genelde eğerim demiştim, orada belirttim ama yanlış anlama olmasın diye bir daha belirteyim, asıl amaç gözden kaçmış olabilecek çatlak var mı diye deney yapmak, tane büyümesi zaten ısı kontrollü ve iyi normalize çevirimleri ihtiva eden ısıl işlem pratiğinde pek mümkün değil...

[sefaçabuk]

Usta benim vurgulamaya çalıştığım da aslında buydu

mantıken kırılma açısı kesitin karesiyle filan ters orantılı olsa gerek...

Yoksa sen zaten neyin eğilip eğilmeyeceğini biliyorsun, ama ola ki ahanda test buymuş demekki diyerek vatandaş kalın ince bıçakları mengeneye bağlayıp yaallah.. demesin diyeydi

[sefaçabuk]

"zaten ısı kontrollü ve iyi normalize çevirimleri ihtiva eden ısıl işlem pratiğinde pek mümkün değil"
+1

[ratbertovich]

bir bıçağı manivela niyetiyle kullanmak bıçağın yapısına uygun bir işlem değil, o zaman testini neden böyle yapıyoruz

Hocam, manivela niyetiyle kullanmasak da, ağaç yarmak için bazen sırtına, bazen sapına odunla vurmak gerekiyor. Özellikle sapına vururken uzun eksende zorlandığından ister istemez esniyor. Dağda elimde kalacağına evde elimde kalsın, yenisini yaparım.

[deserteagle]

Aynı açıda bükmenin bıçağın eğikliğini açıklamadaki yetersizliği

Eeeğ, hesaplamalar için öncelikle çelik şeridi bükerek bir çember şekline getiriyor olalım. Neden derseniz. bıçağı 10 derece 20 derece bükmek teknik açıda anlamlı bir açıklama değil. iki uç arasındaki doğrultu farkının kaç derece olduğu bükme noktasındaki en dar, en kritik bükümün çapını vermiyor. 1 metrelik bir kılıcı 30 derece bükmek ile 50 cm'lik kılıcı 30 derece bükmek birbirine eş değil.

İspat:

Ç(çevre) = 2 * pi * r

O halde bir metre iken 30 derece bükülen bir şeridin büküm yarıçapını hesaplayalım:

Ç * 30/360 = 1 m
Yani,
Ç = 12 m

12=2*pi*r
r=12/(2*3,14)
r=191 cm

Uzatmadan sonucu vereyim. 50 cm'lik bir şeridi 30 derece bükünce görülen büküm yarıçapı da
r = 6/(2*3,14) = 95,5 cm


Yani, bıçağın boyu, daha doğrusu büküme uğrayan kısmın boyu büküm çapını belirlemede önemlidir. Tek başına açı anlamsızdır.

boy α 1/büküm yarıçapı



Boyca uzama ve kalınlık...

Bundan sonra aynı çapta çemberler oluşturacak şekilde bükülen iki farklı kalınlıktaki şeridi karşılaştırmaya başlayabiliriz.

Büküm sırasında çelik şeridimizin kalınlık değiştirmesi olasılığını ihmal ederek iç tarafın çapını ve dış tarafın çapını oranlarsak çelikteki gerilim konusunda fikir sahibi olabiliriz.

Kalınlıkları K ve 2K olan iki şeridimiz olsun. Bunlar r yarıçaplı bir silindire sarılmış olsunlar. Bu halde silindirin çevresi

Ç0 = 2*pi*r

dir

Kalınlığı K olan 1. şeridin çemberi

Ç1 = 2*pi*(r+K)

Kalınlığı K olan 2. şeridin çemberi

Ç2 = 2*pi*(r+2K)

dir.

İkisinin çevrelerindeki bu artış gerilimi verir.

O halde ikisin çevrelerinin farkı da

Off, fazla uzadı. Kısaca, aynı çekilde bükülen iki şeridin yüzeyindeki boyca uzama oranı kalınlıklarının oranına eşittir.

[deserteagle]

Bu ikinci hesaplamamdaki sarma işlemi sırasında gereken kuvvetlerin oranını hesaplarsak bu da 4 kat çıkacak gibi. Eğer bir yayı 2 cm uzatacak kuvvetle 1 cm uzatacak kuvvetin oranı 2 iseintegral mintregral hatırlayan biri hesaplarsa mantıken bu 4 kuvvet oranı dört kat çıkmalı.

[emrekipmen]

Gerlim ile kırılma açısı ne kadar ilintili acaba. Yani 2 mm'lik bir lama mesela 90 derecede kırılırken acaba 4 milimlik lama aynı en boy ölçülerine ve fiziksel yapıya sahip olması şartıyla acaba 2 kat kalınlık olduğundan 45 derecede mi yoksa 1/4 (karesiyle ters orantı yüzünden) 22.5 derecede mi kırılacak. Bu tabii herhalde bu kadar bariz düz mantıkta değildir de çeliğin tipine vs. bağlı belli katsayılar üzerinden yürüyordur, ama kesinlikle bir matematiksel orantı olmalı.
Sanırım deneyip göreceğiz eğer bir metalurji mühendisi forumdaşımız bizi aydınlatmazsa...

[emrekipmen]

Bu eğilme hikayesinde haklısın Eylem, bıçağın boyutu, manivelayı nereden aldığımız, bıçağın kuyruğundan mı tuttuk yoksa kıvrılma noktasına kadar boruyla mı kavradık vs, hepsi sonuçları değiştirir.

http://www.americanbladesmith.com/uploads/file/Testing/JS%20Test%20FINAL%204-24-2010.pdf
Ancak ABS standartlarında testin geçmesi için adamlar bıçağın uçtan 3 inç (yaklaşık 7.5 cm) uzakta mengeneye kıstırıp 90 derece kırılmadan bükülmesini bekliyorlar. Buradaki amaç tabii yumuşak sırt ve sert ağız şeklinde bir ısıl işlemi yapabiliyor olup olmadığını kontrol etmek. Sonuçta bıçak aynen geri gelmiyor, 40 derece civarında bir şekilde bükük kalıyor.
Aslında yukardaki sorumun asıl manası : Bu teste girsek kalın yapıda bir bıçak yerine inceden bir et kalınlığına sahip bir bıçakla katılmak aslında avantaj olurdu sanırım... Sanırım bladeforums'da Kevin Cashen'in ABS testini geçmek için verdiği püf noktalarından biriydi. Odun  doğrama testini gecebilecek kadar kalın ama bükülme testinde direnç göstermeyecek kadar ince bıçaklarla katılın teste diyordu...

[deserteagle]

Odun doğramak için kütle önemli, onu da istersen kalınlıkla değil de olabildiğince en ile de arttırabilirsin. Yani yarışma koşullarının elverdiği kadar. Ha kütük yarmak desek o zaman açıyı da optimize etmek gerekirdi.

45 mi 22,5 sorusunda benim kanaatim 45 derece civarları. Ancak bu açıya getirmek yarı kalınlıkta olana uygulananın 2 katı kuvvetle mümkün olur.

[Akın Özcan]

konu bu kadar basit mi ben de emin değilim ama benimde ilk aklıma gelen eylem abin bahsettiği konu
ve bıçağın eğilen kısmının uzunluğuda sonucu etkileyecek bir unsur. (boruylamı, ucundan tutarakmı)
ama bana kalırsa bakmamız gereken yine de açı. çünkü eğme sırasında oluşan eğrinin yarı çapı, açı arttıkça azalacak. yani temel almamız gereken parametreler açı ve eğilen kısmın boyu. örnek verirsek eğilen kısmın boyu 50 mm ise bu parçayı ne kadar eğersek eğelim merkez hattı hep 50 mm kalacak. ama oluşan yarı çap açı arttıkça azalacak. dıştaki uzma ve içteki kısalma açıya göre değişecek.

hasarı belirleyecek olanda aynı malzemeler için yüzeyin ne kadar uzadığı veya ne kadar kısaldığı. dışta oluşan çekme gerilmeleri ve içte oluşan basma gerilmeleri. kalın malzeme ile ince malzeme arasında da illaki fark olacak

bu farkıda
 r(kalın) - r(ince) x pi / (360/açı) formülü ile bulabiliriz ama burdan bu kalınlıktaki bu açıda kırılır, şu kalınlıktaki şu açıda kırılır diyebileceğimiz ampirik bir formül çıkarabilirimiyiz, pek sanmıyorum

 

[deserteagle]

Çeliğin çekme deneyinde % kaç uzamadan sonra kopacağı/kırılacağı belli değil mi?

[emin albayrak]

bıçakların diyorum Ferhat, ne güzel olmuşlar kırılan için üzüldüm gerçekten...